موارد استفاده از اسید فسفریک
فسفریک اسید از جمله پرمصرف ترین مواد شیمیایی در صنعت است. به عنوان ماده افزودنی در نوشابه‌های گازدار کاربرد دارد و در تولید کودهای شیمیایی فسفاته، پاک کننده‌های صابونی و غیر صابونی، تصفیه آب، خوراک دام و دارو سازی، مکملهای غذای دام و طیور(دی و منو کلسیم فسفات)، مواد فسفاته شوینده‌ها، تصفیه پسابها، تولید کودهای فسفاته(مهمترین)، ضد حریق کردن برخی سطوح و عوامل بازدارنده اشتعال، ونیز جهت تمیز کردن و جرم گیری سطوح فلزی به کار می‌رود. فسفریک اسید خوراکی را از افزودن آب به P4O۱۰ می‌سازند. اسید فسفریک اسید ضعیفی است و در شرایط عادی و مدت زمان کوتاه آنقدر نمی‌تواند خطرساز باشد .
بیشتر اسید فسفریک در تولید کود بکار می‌رود.فسفر یکی از عناصر ضروری برای رشد گیاهان محسوب می‌شود.فسفاتهای آلی ترکیباتی هستند که انرژی لازم برای بیشتر واکنشهایی که در سلولهای زنده اتفاق می‌افتند را مهیا می‌کنند.بنابراین خاکهای غنی با کودهای فسفاتی رشد گیاهان را بالا می‌برند. افزایش غلظت فسفات در سطح آبها همچنین رشد گیاهان آبزی را بالا می‌برد.اضافات کودهای شیمیایی می‌توانند باعث تحریک رشد گیاهان در آبهای دریاچه‌ها و آبهای جاری بشوند.آب فاضلاب‌ها که شامل فسفات است می‌تواند تاثیر یکسانی داشته باشد. دریاچه‌ها که از مواد مغذی غنی هستند از افزایش سرعت انباشتگی (Eutrophication) (خوراک آبی) تلف می‌شوند. وقتی گیاهان آبزی با این شرایط مغزی بودن محیط رشد می‌کنند پس از مدتی خواهند مرد. حال این گیاهان مرده برای تجزیه اکسیژن حل شده در آب را مصرف می‌کنند. این مصرف سطح اکسیژن حل شده را کاهش می‌دهد تا نقطه‌ای که برای حمایت حیوانات آبزی کافی نیست. برای کاهش تهدید Eutrophication دریاچه بسیاری از مناطق دارند فسفات‌ها را از پاک کننده‌ها حذف می‌کنند. در بعضی از موارد فسفاتها جای خودشان را با کربناتها عوض می‌کنند. به عبارت دیگر پاک کنندهای جدید به گونه‌ای تهیه می‌شوند که با کلسیم (II) و منیزیم (II) یونهای سخت آب واکنش ندهند.
 
 

تولید اسید فسفریک
توليد اسيد فسفريك در دنيا به دو روش زير مرسوم مي‌باشد :
فرايند توليد اسيد فسفريك به روش تر
(Wet Process)

در اين روش پس از استخراج سنگ فسفات از معدن و خرد شدن تا سايز مناسب، در تماس مستقيم با اسيد سولفوريك 94 درصد، اسيد فسفريك بهمراه ژيپسيوم (گچ) توليد مي‌گردد. اسيد فسفريك توليدي در اين مرحله داراي غلظت حدود 30 درصد P2O5 مي‌باشد كه پس از عمل فيلتراسيون و جداسازي ژيپسيوم به 54 درصد P2O5 تغليظ مي‌گردد.
اسيد توليدي در اين روش با توجه به ناخالصي هاي وارد شده از سنگ معدن، سياه رنگ مي‌باشد و به همين دليل در تركيباتي كه از نظر خلوص داراي اهميت بالايي نمي‌باشند (مثلا كودهاي شيميايي) استفاده مي‌گردد. مواد اوليه مورد نياز جهت تهيه اسيد فسفريك در اين روش معادل يك تن P2O5 شامل ½ تن سنگ فسفات (74 تا 75 درصد BPL يا 9/33 – 3/43 درصد P2O5) و 6/2 تن اسيد سولفوريك (مبناي 100درصد) است.

فرايند توليد اسيد فسفريك به روش خشك (Dry process)
در اين روش ابتدا فسفر سفيد را به كمك كوره هاي قوس الكتريكي يا احياء گازي از سنگ معدن فسفات استخراج نموده، سپس آن را بوسيله هواي فشرده اكسيد مي‌كنند و P2O5 حاصله پس از جذب شدن در آب، توليد اسيد فسفريك مي‌نمايد. اسيد توليدي در اين روش با توجه به خلوص بالاي مواد اوليه مصرفي (فسفر و آب) داراي شفافيت و خلوص بالايي (حدود 85 درصد H3PO4) بوده و به همين دليل مي‌تواند در همه صنايع، بويژه صنايع غذايي و دارويي و شوينده مصرف گردد.
مقايسه دو روش توليد اسيد فسفريك
:
مزاياي توليد اسيد فسفريك به روش خشك :
1-
خلوص بالا  2- شفافيت زياد 3-  موارد مصرف فراوان 4- هزينه سرمايه گذاري پايين 5- قابليت استفاده از سنگهاي كم عيار با منشاء رسوبي 6- قابليت توليد فسفر سفيد به منظور استفاده در توليد سموم كشاورزي و افزودني‌هاي روغن
مزاياي توليدي اسيد فسفريك به روش تر :
1-
قيمت تمام شده پايين (بعلت ظرفيت بالاي توليد ) 2- مصرف اسيد سولفوريك توليدي داخل كشور3- قابليت توليد در مقياس هاي بسيار بالا
كاربرد اسيد فسفريك :
اسيد فسفريك به فرمول H3PO4 با ارزشترين اسيد غير آلي است كه از نظر ميزان مصرف بعد از اسيد سولفوريك پرمصرف ترين اسيد جهان مي‌باشد. همانطوري كه اشاره شد اين اسيد به دو روش مرطوب و روش كوره هاي الكتريكي توليد مي‌گردد. از مشخصات اسيد فسفريك حرارتي، درجه خلوص بالا و قيمت گران آنست، بدين سبب ميزان مصرف آن محدود و در آينده نيز با توجه به سير صعودي هزينه هاي توليد الكتريسيته محدودتر مي‌گردد.
اسيد فسفريك براي نخستين بار در سالهاي آغازين سده نوزده كود فسفاتي حاصل از استخوان حيوانات بطور وسيعي در اروپا بكار گرفته شد. بتدريج ميزان مصرف آن افزايش يافت و موجب گرديد كه از استخوان انسانها نيز براي اين منظور استفاده گردد. لذا توليدكنندگان اين نوع كود، استخوان انسانها را از قبرستانها و صحنه هاي وقوع جنگها جمع آوري كرده پس از آسياب كردن تحت تاثير اسيد سولفوريك قرار داده و با اضافه نمودن نمكهاي پتاسيم، سولفات آمونيوم مايع حاصل را در چليك هاي چوبي بعنوان كود شيمياييمايع به بازار عرضه مي نمودند (Kirk. Othmer. 1982).
در حدود سال 1840 براي اولين بار از تركيب سنگ فسفات با اسيد سولفوريك، كود شيمياييبسيار موثري حاصل شد كه به آن سوپر فسفات گفته مي‌شد. اولين توليد تجاري سوپر فسفات در سال 1842 در انگليس آغاز گرديد. در سال 1880 در حدود 80 كارخانه در انگلستان به توليد كود سوپر فسفات مشغول بودند.
تاريخچه توليد كود تريپل سوپر فسفات به زمان توليد اسيد فسفريك باز مي‌گردد. براي اولين بار T.S.P در سال 1870 در آلمان توليد گرديد. بلافاصله پس از آن كارخانه‌هاي متعددي در اروپا و آمريكا برپا گشت كه اغلب كوچك بودند و بيشتر توليد آنها در صنايع تصفيه شكر بكار مي رفت تا در كشاورزي و بعنوان كود، كود تريپل سوپر فسفات از سالهاي ده پنجاه قرن بيستم بعنوان يك كود با اهميت شناخته شد (Kirk. Othmer. 1982).
در حال حاضر در اغلب كشورهاي جهان جهت توليد اسيد با درجه خلوص بالا از روش تصفيه اسيد مرطوب استفاده مي‌گردد. (جدول شماره 18شخصات سه نوع اسيد فسفريك را نشان مي دهد). در حدود 90 درصد از توليد جهاني اسيد فسفريك در ساخت انواع مختلف كودهاي شيمياييبه مصرف مي‌رسد.